XÌ MỦ TRÊN SẦU RIÊNG VÀ ĐIỀU CẦN BIẾT

Bệnh thường bắt đầu từ những vết nhỏ trên thân hoặc vùng cổ rễ. Nếu không phát hiện và xử lý kịp thời, vết bệnh có thể lan rộng, làm cây suy yếu, vàng lá, khô cành, thậm chí chết cây.

Vậy bệnh xì mủ trên sầu riêng do đâu, nhận biết thế nào và làm sao để quản lý hiệu quả? Hãy cùng tìm hiểu những thông tin cần thiết dưới đây.

1. Bệnh xì mủ trên sầu riêng là gì?

Bệnh xì mủ trên sầu riêng thường do tác nhân Phytophthora palmivora gây ra. Đây là sinh vật gây bệnh thuộc nhóm oomycete, thường được gọi chung là nấm Phytophthora.

Tác nhân này có thể tấn công phần rễ, cổ rễ, thân và cành, làm mô cây bị thối và chảy nhựa.

Bệnh thường phát triển mạnh trong điều kiện mưa nhiều, độ ẩm cao, đất bị úng nước và vườn thiếu thông thoáng.

2. Dấu hiệu nhận biết bệnh xì mủ trên sầu riêng

Nhà vườn nên thường xuyên kiểm tra thân, cành và vùng gốc để phát hiện bệnh sớm.

Xì mủ trên thân và cành

• Vỏ cây xuất hiện những vết thâm nâu, sẫm màu hoặc có dấu hiệu ẩm ướt.
• Vết bệnh có thể nứt ra và chảy nhựa màu nâu đỏ.
• Khi bệnh lan rộng, phần vỏ bị thối, mô bên trong chuyển màu nâu.
• Vết bệnh có thể lan dọc theo thân hoặc cành, làm cây suy yếu.

Xì mủ ở vùng cổ rễ

• Phần gốc sát mặt đất xuất hiện vết thâm đen hoặc chảy nhựa.
• Vỏ cây bị thối, có thể bong ra khi bệnh nặng.
• Rễ bị thối, chuyển màu nâu đen và giảm khả năng hút nước, dinh dưỡng.

Biểu hiện trên tán lá

Khi thân hoặc bộ rễ bị tổn thương, cây thường có những biểu hiện:

• Lá vàng, héo rũ dù đất vẫn còn ẩm.
• Lá rụng nhiều, cành non khô dần.
• Tán cây thưa, sinh trưởng kém.
• Trường hợp nặng, cây có thể chết nếu phần thân hoặc bộ rễ bị tổn thương nghiêm trọng.

3. Nguyên nhân và điều kiện khiến bệnh phát triển

Bệnh xì mủ thường liên quan đến sự hiện diện của tác nhân gây bệnh và điều kiện vườn không thuận lợi.

Những nguyên nhân thường gặp

• Đất vườn thoát nước kém, thường xuyên bị ngập úng.
• Gốc cây bị đọng nước lâu ngày.
• Bộ rễ suy yếu, bị tổn thương hoặc thối rễ.
• Thân cây có vết thương 
• Vườn trồng quá dày, thiếu thông thoáng.

Điều kiện thuận lợi cho bệnh phát triển

Mùa mưa kéo dài, độ ẩm cao và đất luôn ẩm ướt là những điều kiện thuận lợi cho Phytophthora phát triển và lây lan.

Đặc biệt, những vườn có địa hình thấp, hệ thống thoát nước kém hoặc thường xuyên tưới quá nhiều nước cần được chú ý.

4. Bệnh xì mủ gây ảnh hưởng gì đến cây sầu riêng?

Bệnh xì mủ không chỉ làm tổn thương phần vỏ thân mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức sinh trưởng của cây.

• Cản trở vận chuyển dinh dưỡng: Khi mô vỏ và các mô bên trong bị tổn thương, quá trình vận chuyển nước và dinh dưỡng của cây có thể bị ảnh hưởng.
• Làm suy yếu bộ rễ: Rễ bị thối khiến cây hút nước và dinh dưỡng kém, dẫn đến vàng lá, rụng lá.
• Giảm khả năng sinh trưởng: Cây chậm phát triển, cành nhánh suy yếu, khả năng nuôi trái bị ảnh hưởng.
• Giảm năng suất và chất lượng trái: Cây suy kiệt kéo dài có thể làm giảm khả năng đậu trái và nuôi trái.
• Có nguy cơ chết cây: Nếu vết bệnh lan rộng, làm tổn thương nghiêm trọng thân hoặc bộ rễ, cây có thể chết.

5. Biện pháp xử lý khi sầu riêng bị xì mủ

Khi phát hiện cây bị xì mủ, nhà vườn cần xử lý sớm, kết hợp nhiều biện pháp thay vì chỉ tập trung vào việc bôi thuốc lên vết bệnh. Để xử lý có hiệu quả bà con cần xác định vùng bị bệnh sau đó dùng dụng cụ thích hợp loại bỏ phần mô thối, cạo sạch phần nấm bệnh. Không cạo sâu vào phần gỗ khỏe hoặc bóc vỏ trên diện rộng vì có thể làm cây tổn thương nặng hơn. Sau khi đã loại bỏ phần thối bà con sử dụng thuốc bảo vệ thực vật chứa các hoạt chất đặc trị nấm bệnh như chlorothalonil, Profenofos, Dimethomorph... để bôi vào vết nấm đã cạo, khi sử dụng cần tham khảo liều pha và cách sử dụng với nhân viên kĩ thuật hoặc nhân viên bán hàng. Sau khi đã xử lý vết nấm bà con cần quan sát theo dõi kiểm tra khả năng khô và hồi phục của vết thương. Nếu xuất hiện các vết nấm bệnh mới cần kịp thời xử lý nếu nghiêm trọng cần nhờ đội ngũ kĩ thuật hỗ trợ xử lý để tránh vết thương ngày càng nặng và lan rộng.

6. Biện pháp phòng ngừa bệnh xì mủ trên sầu riêng

Phòng bệnh luôn cần được thực hiện thường xuyên, đặc biệt trước và trong mùa mưa.

Quản lý nước trong vườn

• Thiết kế mương rãnh thoát nước phù hợp với địa hình.
• Không để nước đọng lâu quanh gốc.
• Điều chỉnh lượng nước tưới theo độ ẩm đất và nhu cầu của cây.

Chăm sóc bộ rễ khỏe mạnh

• Cải thiện độ tơi xốp và khả năng thoát nước của đất.
• Bón phân cân đối, tránh bón quá nhiều phân khi rễ đang yếu.
• Sử dụng phân hữu cơ hoai mục và chế phẩm sinh học phù hợp để hỗ trợ cải thiện môi trường đất.

Giữ vườn thông thoáng

• Cắt tỉa cành khô, cành bệnh và cành mọc quá dày.
• Hạn chế để cỏ dại và vật liệu hữu cơ ẩm phủ sát thân cây.
• Vệ sinh dụng cụ sau khi xử lý cây bệnh.

Thăm vườn thường xuyên

Nhà vườn nên kiểm tra thân, cành và vùng gốc định kỳ, nhất là sau những đợt mưa lớn kéo dài.

Phát hiện sớm và xử lý đúng cách sẽ giúp hạn chế bệnh lan rộng và giảm thiệt hại cho vườn.

7. Những sai lầm thường gặp khi xử lý bệnh xì mủ

Trong quá trình chăm sóc sầu riêng, một số sai lầm có thể khiến bệnh kéo dài hoặc tái phát.

Chỉ bôi thuốc mà không xử lý nguyên nhân: Nếu đất vẫn bị úng hoặc bộ rễ tiếp tục suy yếu, bệnh có thể tái phát.

Cạo vỏ quá sâu: Việc bóc bỏ quá nhiều mô khỏe có thể làm thân cây tổn thương nghiêm trọng hơn.

Tưới quá nhiều nước khi cây đang bệnh: Đất quá ẩm khiến bộ rễ thiếu oxy và tạo điều kiện thuận lợi cho tác nhân gây bệnh.

Bón phân quá mạnh để ép cây phục hồi: Khi rễ đang bị tổn thương, bón phân đậm đặc có thể làm cây thêm suy yếu.

Tự ý phối trộn nhiều loại thuốc: Việc trộn thuốc không đúng cách có thể làm giảm hiệu quả hoặc gây hại cho cây.

8. Kết luận

Bệnh xì mủ trên sầu riêng là vấn đề cần được quan tâm, đặc biệt trong mùa mưa và tại những vườn có điều kiện thoát nước kém.

Để quản lý bệnh hiệu quả, nhà vườn cần kết hợp phát hiện sớm, xử lý vết bệnh phù hợp, quản lý nước, bảo vệ bộ rễ và sử dụng thuốc đúng cách.

Một vườn cây có bộ rễ khỏe, đất thông thoáng và chế độ chăm sóc cân đối sẽ có điều kiện sinh trưởng tốt hơn, góp phần hạn chế nguy cơ bệnh phát sinh và gây hại. 

Xin cảm ơn quý bà con đã dành thời gian quan tâm và theo dõi bài viết của chúng tôi. Hy vọng rằng những thông tin trong bài sẽ cung cấp cho bà con những kiến thức hữu ích để áp dụng vào quá trình canh tác, mang lại hiệu quả cao. Để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích khác, quý bà con vui lòng truy cập trang web Công Ty CP Phân Bón Vi Lượng  của chúng tôi hàng ngày. Chúc bà con một mùa vụ bội thu!

CÔNG TY CỔ PHẦN PHÂN BÓN ĐA TRUNG VI LƯỢNG

Địa chỉ: 42/KDC, Tổ 9, khu vực Bình Thường B, Phường Long Tuyền, Thành phố Cần Thơ, Việt Nam

Email: ctycppbdatrungviluong@gmail.com

Số điện thoại: 0785.988.689