SẦU RIÊNG BỊ XÌ MỦ, THỐI THÂN

Trong quá trình chăm sóc sầu riêng, bên cạnh các vấn đề trên lá, rễ và trái thì bệnh trên thân cũng là một trong những vấn đề nhà vườn cần đặc biệt quan tâm. Một khi phần thân bị tổn thương, đặc biệt là những vị trí gần cổ rễ hoặc trên các cành chính, cây có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận chuyển nước và dinh dưỡng.

Hình ảnh thân sầu riêng bị thâm nâu, bong hoặc chết lớp vỏ, xuất hiện vùng mô bệnh và chảy nhựa là biểu hiện mà nhà vườn không nên chủ quan. Ban đầu, vết bệnh có thể chỉ xuất hiện ở một khu vực nhỏ trên thân. Tuy nhiên, nếu điều kiện ẩm độ cao, vết thương không được xử lý và tác nhân gây bệnh tiếp tục phát triển, vùng bệnh có thể mở rộng dần ra xung quanh.

Đặc biệt, những vườn có đất ẩm kéo dài, thoát nước kém, mưa nhiều hoặc thường xuyên có nước đọng quanh gốc sẽ có nguy cơ phát sinh các bệnh liên quan đến thối thân, xì mủ và tổn thương vùng cổ rễ cao hơn.

Vậy tình trạng xì mủ, thối thân trên sầu riêng xuất hiện do đâu? Dấu hiệu nào cho thấy cây đang bị bệnh và nhà vườn cần xử lý như thế nào để hạn chế vết bệnh tiếp tục lan rộng? Hôm nay, mời quý nhà vườn cùng CÔNG TY CỔ PHẦN PHÂN BÓN ĐA TRUNG VI LƯỢNG cùng tìm hiểu thêm về vấn đề này nhé.

Vết bệnh trên thân sầu riêng có biểu hiện như thế nào?

Một trong những dấu hiệu đầu tiên nhà vườn có thể quan sát được là vỏ thân xuất hiện những vùng bất thường về màu sắc. Phần vỏ đang khỏe thường có màu tương đối đồng đều, trong khi khu vực bị bệnh có thể chuyển sang màu nâu, nâu sẫm hoặc có biểu hiện thâm bất thường.

Khi bệnh tiếp tục phát triển, phần vỏ tại khu vực bị tổn thương có thể bị nứt, bong tróc hoặc chết dần. Bên dưới lớp vỏ, mô thân có thể chuyển màu và mất đi trạng thái khỏe mạnh ban đầu.

Một số trường hợp còn xuất hiện hiện tượng chảy nhựa hoặc xì mủ trên thân. Nhựa có thể chảy ra tại những vị trí mô bị tổn thương, sau đó khô lại và tạo thành những mảng bám trên bề mặt thân.

Nếu chỉ nhìn bên ngoài, nhiều nhà vườn có thể nghĩ đây đơn giản là vết thương cơ học trên thân. Tuy nhiên, nếu vết bệnh tiếp tục lan rộng, tái xuất hiện nhựa hoặc phần mô bên trong tiếp tục chuyển màu, cần nghĩ đến khả năng cây đang bị tác nhân gây bệnh tấn công và cần kiểm tra sớm.

Vì sao sầu riêng dễ xuất hiện bệnh xì mủ, thối thân?

Tình trạng xì mủ, thối thân trên sầu riêng thường liên quan đến sự kết hợp giữa tác nhân gây bệnh và điều kiện vườn thuận lợi cho bệnh phát triển.

Trong nhóm tác nhân gây bệnh trên sầu riêng, Phytophthora là một trong những nhóm cần được lưu ý vì có thể gây bệnh trên nhiều bộ phận của cây, bao gồm rễ, cổ rễ, thân và cành.

Đặc biệt, điều kiện mưa nhiều, đất ẩm kéo dài và thoát nước kém có thể làm tăng nguy cơ phát sinh và lây lan bệnh. Khi đất và khu vực quanh gốc thường xuyên giữ nước, bộ rễ bị thiếu oxy, sức khỏe cây suy giảm và tạo điều kiện thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh phát triển.

Ngoài ra, những vị trí thân có vết cắt, vết trầy xước, vết cơ giới hoặc tổn thương do côn trùng cũng cần được chú ý. Đây có thể trở thành những vị trí thuận lợi để tác nhân gây bệnh xâm nhập vào mô cây.

Vì vậy, muốn quản lý bệnh trên thân hiệu quả, không thể chỉ tập trung xử lý phần vết bệnh mà cần đồng thời quan tâm đến độ ẩm đất, khả năng thoát nước, bộ rễ và vệ sinh toàn bộ vườn.

Vết bệnh trên thân nếu không xử lý sớm sẽ như thế nào?

Một điểm đáng lo ngại của bệnh trên thân là giai đoạn đầu cây có thể chưa biểu hiện quá rõ trên tán lá.

Nhà vườn có thể chỉ nhìn thấy một vùng nhỏ trên thân bị thâm hoặc chảy nhựa trong khi phần lá phía trên vẫn còn xanh. Chính vì vậy, nhiều trường hợp chỉ đến khi vết bệnh lan rộng, cây sinh trưởng kém hoặc tán lá bắt đầu có biểu hiện bất thường thì nhà vườn mới phát hiện.

Nếu phần mô bệnh tiếp tục bị phá hủy, vùng vỏ và mô dẫn bên trong thân có thể bị ảnh hưởng. Khi đó, khả năng vận chuyển nước và dinh dưỡng từ rễ lên các bộ phận phía trên có thể bị suy giảm.

Đối với những vết bệnh nằm trên thân chính hoặc gần cổ rễ, mức độ nguy hiểm càng cần được quan tâm. Nếu không kiểm soát tốt, cây có thể suy yếu dần, giảm khả năng sinh trưởng và ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể của cây.

Do đó, khi thấy thân có dấu hiệu xì mủ, thâm vỏ hoặc thối mô, không nên chờ bệnh tự hết mà cần kiểm tra và xử lý càng sớm càng tốt.

Vì sao cần đặc biệt chú ý khu vực gần gốc và cổ rễ?

Khu vực gần gốc là nơi thường xuyên tiếp xúc với đất, nước tưới và nước mưa, vì vậy đây cũng là vị trí cần được kiểm tra thường xuyên khi vườn có vấn đề về bệnh thân.

Nếu đất quanh gốc bị đọng nước hoặc tưới quá nhiều, độ ẩm tại khu vực này có thể duy trì trong thời gian dài. Khi đó, bộ rễ dễ bị ảnh hưởng, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các tác nhân gây bệnh tồn tại và phát triển.

Bên cạnh đó, khi nhà vườn vun đất quá cao vào sát thân hoặc để cỏ, lá mục và vật liệu hữu cơ tiếp xúc trực tiếp với phần cổ thân trong thời gian dài, khu vực này có thể luôn duy trì độ ẩm cao.

Vì vậy, cần giữ khu vực cổ rễ thông thoáng, không để nước đọng và hạn chế đất hoặc vật liệu ẩm tiếp xúc trực tiếp với thân cây.

Đây là một trong những nguyên tắc quan trọng trong quản lý bệnh thân trên sầu riêng.

Khi phát hiện thân bị xì mủ cần làm gì?

Khi phát hiện vết bệnh trên thân, trước tiên nhà vườn cần kiểm tra phạm vi tổn thương. Không nên chỉ nhìn phần nhựa chảy bên ngoài mà cần đánh giá xem vết bệnh đang nằm ở lớp vỏ bên ngoài hay đã ảnh hưởng sâu vào phần mô bên trong.

Với những vị trí bị bệnh, cần vệ sinh khu vực xung quanh để dễ quan sát và hạn chế điều kiện ẩm ướt kéo dài. Nếu phần mô bệnh đã chết hoặc bị tổn thương rõ, cần có biện pháp xử lý phù hợp theo tình trạng thực tế của cây.

Trong quá trình xử lý, dụng cụ sử dụng để làm sạch mô bệnh cần được vệ sinh trước và sau khi sử dụng, đặc biệt khi thực hiện trên nhiều cây trong cùng một vườn. Không nên dùng một dụng cụ vừa tiếp xúc với mô bệnh rồi tiếp tục cắt hoặc xử lý trên cây khỏe mà không vệ sinh.

Sau khi xử lý vết bệnh, cần kết hợp biện pháp bảo vệ vết thương và kiểm soát điều kiện vườn để hạn chế bệnh tái phát.

Không nên chỉ xử lý vết bệnh mà bỏ qua bộ rễ

Một sai lầm thường gặp là khi thấy thân bị xì mủ, nhà vườn chỉ tập trung xử lý phần thân mà không kiểm tra tình trạng đất và bộ rễ.

Trong thực tế, sức khỏe của rễ – cổ rễ – thân có mối liên hệ rất chặt chẽ. Nếu bộ rễ đang bị suy yếu do úng nước, đất bí hoặc hệ thống thoát nước kém, cây sẽ khó phục hồi dù vết bệnh trên thân đã được xử lý.

Vì vậy, sau khi phát hiện bệnh, nhà vườn cần kiểm tra lại hệ thống thoát nước trong vườn. Đặc biệt sau những đợt mưa lớn, cần đảm bảo nước được thoát nhanh, không để nước đọng lâu quanh vùng rễ.

Đồng thời, cần tránh tưới quá nhiều khi đất vẫn còn ẩm. Sầu riêng cần đủ ẩm nhưng bộ rễ phải có oxy để hoạt động, vì vậy quản lý nước hợp lý là một phần rất quan trọng trong quá trình phục hồi cây.

Quản lý vết cắt và vết thương trên thân rất quan trọng

Trong quá trình chăm sóc sầu riêng, cây thường có những vết cắt do cắt tỉa cành, tạo tán hoặc xử lý cành bệnh. Nếu các vết cắt lớn không được quản lý tốt, đây có thể trở thành những vị trí dễ bị tác nhân gây bệnh xâm nhập.

Khi cắt cành, nên sử dụng dụng cụ sắc bén và sạch để tạo vết cắt gọn, hạn chế làm dập phần mô xung quanh.

Đối với những cây đang có bệnh, việc vệ sinh dụng cụ giữa các vị trí và giữa các cây càng cần được chú ý. Không nên chủ quan vì chỉ một thao tác nhỏ trong quá trình cắt tỉa cũng có thể góp phần đưa tác nhân gây bệnh từ cây bệnh sang cây khỏe.

Bên cạnh đó, cần hạn chế để nước mưa hoặc nước tưới bắn trực tiếp vào những vết thương lớn trên thân, đặc biệt trong giai đoạn thời tiết ẩm ướt kéo dài.

Sau khi xử lý cần theo dõi vết bệnh thường xuyên

Xử lý một lần không có nghĩa là bệnh đã hoàn toàn được kiểm soát. Sau khi xử lý, nhà vườn cần tiếp tục theo dõi màu sắc vết bệnh, tình trạng chảy nhựa và sự phát triển của phần mô xung quanh.

Nếu vết bệnh khô dần, không tiếp tục lan rộng và cây vẫn duy trì sinh trưởng ổn định thì đây là dấu hiệu tích cực. Ngược lại, nếu khu vực thâm nâu tiếp tục mở rộng, xuất hiện thêm nhựa hoặc những vị trí mới trên thân bắt đầu có triệu chứng tương tự, cần kiểm tra lại toàn bộ quy trình xử lý.

Đồng thời, nên quan sát phần tán phía trên. Nếu cây bắt đầu có hiện tượng lá vàng bất thường, rụng lá, đọt phát triển kém hoặc cây suy nhanh, cần kiểm tra thêm bộ rễ và hệ thống mạch dẫn vì có thể vấn đề không chỉ nằm ở phần thân bên ngoài.

Phòng bệnh vẫn quan trọng hơn xử lý khi bệnh đã nặng

Để hạn chế bệnh xì mủ, thối thân trên sầu riêng, nhà vườn cần chủ động quản lý vườn ngay từ đầu thay vì chỉ xử lý khi thân đã xuất hiện vết bệnh lớn.

Trước hết, cần đảm bảo vườn thoát nước tốt, đặc biệt trong mùa mưa. Không để nước đọng lâu quanh gốc và không tưới bổ sung khi đất vẫn còn quá ẩm.

Bộ tán cũng cần được duy trì thông thoáng, cắt bỏ những cành bệnh, cành chết và cành không cần thiết. Khi phát hiện cây có vết bệnh, cần xử lý sớm và hạn chế để nguồn bệnh tồn tại lâu trong vườn.

Đồng thời, cần quan tâm đến sức khỏe bộ rễ, dinh dưỡng và độ ẩm đất. Một cây có bộ rễ khỏe, sinh trưởng ổn định sẽ có khả năng chống chịu tốt hơn trước những điều kiện bất lợi.

Đừng bỏ qua những dấu hiệu bất thường trên thân

Thân cây thường ít được nhà vườn kiểm tra thường xuyên như lá và đọt. Tuy nhiên, đây lại là bộ phận giữ vai trò quan trọng trong việc nâng đỡ tán cây và vận chuyển nước, dinh dưỡng giữa rễ với các bộ phận phía trên.

Chỉ một vết bệnh nhỏ trên thân nếu không được phát hiện và quản lý đúng cách cũng có thể trở thành vấn đề lớn về sau.

Vì vậy, trong quá trình đi vườn, nhà vườn nên dành thời gian quan sát phần thân, cành chính và khu vực cổ rễ. Những dấu hiệu như thâm vỏ, nứt vỏ, chảy nhựa, mô vỏ bị chết hoặc vết bệnh lan rộng đều cần được kiểm tra sớm.

Đặc biệt sau những giai đoạn mưa kéo dài, đây là thời điểm càng cần tăng cường kiểm tra vì điều kiện ẩm độ cao có thể làm nhiều bệnh trên rễ, cổ rễ và thân phát triển thuận lợi.

Tình trạng xì mủ, thối thân trên sầu riêng là vấn đề không nên xem nhẹ, đặc biệt khi vết bệnh xuất hiện trên thân chính hoặc khu vực gần cổ rễ. Biểu hiện như thâm nâu vỏ, mô bệnh bị tổn thương, chảy nhựa hoặc vết bệnh lan rộng có thể cho thấy cây đang gặp vấn đề cần được kiểm tra và xử lý sớm.

Tuy nhiên, để quản lý hiệu quả, nhà vườn không nên chỉ tập trung vào phần thân bị bệnh mà cần nhìn tổng thể cả bộ rễ, đất, nước, độ thông thoáng của vườn và tình trạng các vết thương trên cây.

Đặc biệt, cần nhớ rằng xử lý vết bệnh chỉ là một phần của quá trình phục hồi. Khi kết hợp tốt giữa vệ sinh và quản lý vết bệnh, chăm sóc bộ rễ, kiểm soát nước và duy trì vườn thông thoáng, cây sẽ có điều kiện thuận lợi hơn để phục hồi và hạn chế bệnh tái phát.

Xin cảm ơn quý bà con đã dành thời gian quan tâm và theo dõi bài viết của chúng tôi. Hy vọng rằng những thông tin trong bài sẽ cung cấp cho bà con những kiến thức hữu ích để áp dụng vào quá trình canh tác, mang lại hiệu quả cao. Để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích khác, quý bà con vui lòng truy cập trang web Công Ty CP Phân Bón Vi Lượng  của chúng tôi hàng ngày. Chúc bà con một mùa vụ bội thu!

CÔNG TY CỔ PHẦN PHÂN BÓN ĐA TRUNG VI LƯỢNG

Địa chỉ: 42/KDC, Tổ 9, khu vực Bình Thường B, Phường Long Tuyền, Thành phố Cần Thơ, Việt Nam

Email: ctycppbdatrungviluong@gmail.com

Số điện thoại: 0785.988.689