ĐỘ PH ĐẤT ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CÂY NHÃN

Trong canh tác cây ăn trái nói chung và cây nhãn nói riêng, người ta thường ví "Phân bón là thức ăn, nước tưới là máu thì pH đất chính là hệ tiêu hóa". Một hệ tiêu hóa khỏe mạnh thì cây mới hấp thụ được dinh dưỡng. Ngược lại, nếu pH đất không phù hợp, dù bà con có đổ bao nhiêu phân bón đắt tiền xuống đất, cây nhãn cũng không thể "ăn" được, dẫn đến lãng phí tiền của và làm suy kiệt sức khỏe của cây. Hôm nay, mời quý bà con cùng theo dõi bài viết dưới đây để cùng tìm hiểu thêm về vấn đề này nhé.

Độ pH đất (Potential of Hydrogen) là chỉ số đo lường độ acid (chua) hoặc độ kiềm của đất, thang đo từ 0 đến 14.

pH < 7: Đất chua (acid).
pH = 7: Đất trung tính.
pH > 7: Đất kiềm.

Đối với cây nhãn, độ pH lý tưởng nhất nằm trong khoảng 5.5 đến 6.5. Đây là "vùng xanh" mà ở đó các vi sinh vật có lợi hoạt động mạnh nhất và các chất dinh dưỡng trong đất ở trạng thái dễ hòa tan nhất để rễ nhãn hấp thụ.

Ảnh hưởng của pH đến sự phát triển của cây nhãn

Khả năng hấp thụ dinh dưỡng (Đa - Trung - Vi lượng)

Độ pH trực tiếp quyết định độ tan của các nguyên tố hóa học trong đất:

Khi pH quá thấp (Đất chua < 5.0): Các nguyên tố như Lân (P), Kali (K), Canxi (Ca), Magie (Mg) bị bó chặt trong đất, rễ nhãn không thể hấp thụ được. Đồng thời, các kim loại nặng như Nhôm (Al), Sắt (Fe), Mangan (Mn) bị hòa tan quá mức, gây độc cho rễ cây, làm đầu rễ bị cháy đen, chùn lại.
Khi pH quá cao (Đất kiềm > 7.5): Cây nhãn sẽ bị thiếu hụt trầm trọng các nguyên tố vi lượng như Sắt (Fe), Kẽm (Zn), Bo (B). Điều này dẫn đến hiện tượng lá non bị vàng trắng, chồi còi cọc và tỉ lệ đậu trái cực kém.

Sự phát triển của hệ rễ nhãn

Rễ nhãn là loại rễ ăn sâu và rộng, rất nhạy cảm với môi trường đất. Trong môi trường pH thấp (đất chua), lông hút của rễ bị phá hủy, ngăn cản quá trình trao đổi chất. Cây nhãn sẽ có biểu hiện lá nhỏ, vàng lá gân xanh và rất dễ bị đổ ngã do bộ rễ kém phát triển.

Mối liên hệ giữa pH và nấm bệnh hại rễ

Hầu hết các loại nấm gây thối rễ nguy hiểm như Phytophthora, Fusarium lại cực kỳ ưa thích môi trường đất chua. Khi pH xuống thấp, các vi sinh vật có lợi (như nấm đối kháng Trichoderma) bị ức chế, tạo điều kiện cho nấm bệnh tấn công gây ra bệnh vàng lá thối rễ trên cây nhãn.

Các dấu hiệu nhận biết đất trồng nhãn bị mất cân bằng pH

Bà con có thể quan sát trực tiếp trên vườn để dự đoán tình trạng đất:

Cây chậm lớn: Dù bón phân định kỳ nhưng cây không phát triển đọt non, lá có màu xanh nhạt hoặc vàng úa.
Hiện tượng rêu xanh/cỏ dại: Đất quá chua thường xuất hiện nhiều rêu xanh bao phủ mặt đất hoặc các loại cỏ chỉ, cỏ gấu mọc dày đặc.
Kết cấu đất: Đất bị nén chặt, bí bách, nước tưới khó thấm xuống dưới, sau khi mưa đất thường bị bết dính.

Cách kiểm tra pH đất chính xác cho nhà vườn

Để quản lý tốt, bà con không nên đoán mò mà cần có số liệu cụ thể bằng các cách sau:

Sử dụng máy đo pH cầm tay (Takemura DM-13 hoặc DM-15): Đây là cách nhanh và chính xác nhất tại vườn.

Sử dụng giấy quỳ hoặc bộ kit test nhanh: Lấy mẫu đất pha với nước cất và so màu.
Gửi mẫu phân tích phòng thí nghiệm: Cách này cho kết quả chính xác nhất về cả pH lẫn hàm lượng dinh dưỡng dư thừa/thiếu hụt.

Giải pháp cải tạo và duy trì pH tối ưu cho cây nhãn

Nâng pH cho đất chua (Hạ phèn)

Bón vôi: Là phương pháp phổ biến nhất. Nên sử dụng vôi nung (CaO) hoặc vôi tôi để nâng pH nhanh, hoặc vôi dolomite để vừa nâng pH vừa bổ sung Magie cho cây.
Liều lượng: Tùy vào độ chua mà bón từ 500kg - 1000kg/ha. Nên bón vào đầu mùa mưa hoặc sau thu hoạch.

Hạ pH cho đất kiềm

Bón lưu huỳnh: Giúp giảm pH đất từ từ.
Sử dụng phân bón sinh học: Các loại acid hữu cơ (Acid Humic, Acid Fulvic) có tác dụng đệm pH rất tốt, giúp đưa pH về mức trung tính một cách bền vững.

Duy trì pH bằng canh tác hữu cơ

Bón phân hữu cơ hoai mục: Phân chuồng, phân xanh giúp cải thiện cấu trúc đất, tạo độ đệm giúp pH luôn ổn định, không bị biến động đột ngột khi bón phân hóa học.
Hạn chế lạm dụng phân hóa học: Các loại phân như Kali Clorua, Urê nếu dùng quá nhiều trong thời gian dài sẽ làm đất bị chua hóa nhanh chóng.

Quản lý độ pH đất là nền tảng đầu tiên và quan trọng nhất trong quy trình trồng nhãn công nghệ cao. Khi pH được duy trì ở mức lý tưởng (5.5 - 6.5), cây nhãn sẽ phát triển khỏe mạnh, kháng bệnh tốt và hấp thụ tối đa dinh dưỡng, từ đó mang lại năng suất và chất lượng trái tốt nhất cho bà con.

Xin cảm ơn quý bà con đã dành thời gian quan tâm và theo dõi bài viết của chúng tôi. Hy vọng rằng những thông tin trong bài sẽ cung cấp cho bà con những kiến thức hữu ích để áp dụng vào quá trình canh tác, mang lại hiệu quả cao. Để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích khác, quý bà con vui lòng truy cập trang web Công Ty CP Phân Bón Vi Lượng của chúng tôi hàng ngày. Chúc bà con một mùa vụ bội thu!

CÔNG TY CỔ PHẦN PHÂN BÓN ĐA TRUNG VI LƯỢNG

Địa chỉ: 666/10 KV Bình Trung, Phường Long Hòa, Quận Bình Thuỷ, Thành phố Cần Thơ

Email: ctycppbdatrungviluong@gmail.com

Số điện thoại: 0785.988.689