Các thành phần chính của phân bón đa trung vi lượng

1. Phân bón đa trung vi lượng là gì?

Phân bón đa trung vi lượng là loại phân đã không còn xa lạ gì với người nông dân Việt Nam. Thế nhưng, để phân tích cặn kẽ khái niệm này thì không phải ai cũng biết. Theo nghiên cứu của các chuyên gia trong lĩnh vực nông nghiệp, cây hút từ đất và không khí khoảng 70 nguyên tố khoáng. Trong đó, có 16 nguyên tố quan trọng hàng đầu mà nếu thiếu thì cây sẽ khó mà sinh trưởng bình thường. Tùy theo mức độ quan trọng của những nguyên tố đó đối với cây trồng, người ta chia thành các nhóm đa lượng, trung lượng và vi lượng.

Phân bón đa trung vi lượng là loại phân bón có chứa các thành phần đa lượng, trung lượng và vi lượng

1.1. Thành phần đa lượng

Đa lượng là nhóm những chất dinh dưỡng cần thiết nhất để cho cây trồng sinh trưởng. Gồm có 3 thành phần chính là đạm (N), lân (P) và kali (K).

1.1.1. Đạm (N)

Đạm trong phân đa trung vi lượng có mối mối quan hệ trong tất cả quá trình phát triển của cây nên cần được bổ sung với lượng lớn. Thành phần cấu tạo chính của N là của protein thực vật, diệp lục tố. Trong đó, diệp lục tố có khả năng tiếp nhận năng lượng mặt trời để thực hiện quá trình quang hợp. Cụ thể, CO2 từ không khí với nước kết hợp tạo đường rồi chuyển thành tinh bột và những cơ quan thực vật. 

Nếu cây thiếu đạm sẽ dẫn đến hiện tượng vàng lá do thiếu diệp lục. Bên cạnh đó, sự phát triển của cây trồng cũng bị chặn đứng. Nguồn N chủ yếu là sulphate ammonia, urea, calcium nitrate, calcium ammonium nitrate, sodium nitrate, potassium nitrate, ammonium phosphate. Vì vậy, các bạn cần chú ý cung cấp đầy đủ đạm cho cây trồng mau lớn, khỏe mạnh.

1.1.2. Lân (P)

Trong thành phần phân bón đa trung vi lượng tương tự như đạm, lân cũng liên quan đến quá trình phát triển của cây. Nó là thành phần của nhân tế bào, kích thích quá trình nảy mầm của hạt giống và sự tăng trưởng rễ cây. Tuy nhiên, P khác N ở chỗ lân ảnh hưởng chủ yếu đến sự trưởng thành, việc ra hoa kết trái; còn đạm ảnh hưởng mạnh đến cơ quan dinh dưỡng gồm rễ, thân, lá.

Trường hợp cây thiếu lượng lân cần thiết sẽ có thể khiến ngừng tăng trưởng hoặc tăng trưởng chậm nhưng lá vẫn xanh. Lấy ví dụ như: Hoa hồng thiếu P thường xuất hiện những vệt tím thẫm dưới lá, lá rụng sớm, cây yếu và ngừng phát triển. Hay bắp cải và bông cải thiếu P cũng thường có những đốm tím trên lá. Để khắc phục triệu chứng thiếu lân, bạn cần bón khoảng một nắm tay một trong các loại lân sau:

• Dạng lân được sử dụng phổ biến nhất là superphosphate.
• Dạng lân chậm tan như bột xương hay phân gia cầm cũng chứa hàm lượng lân hợp lý.
• Dạng lân tan hoàn toàn trong nước gồm mono-ammonium phosphate, diammonium phosphate, potassium phosphate.

Lân là thành phần của nhân tế bào, kích thích quá trình nảy mầm của hạt giống và sự tăng trưởng rễ cây

1.1.3. Kali (K)

Trong số các thành phần của phân bón cây đa trung vi lượng thì kali không phải là thành phần chính cấu tạo nên mô thực vật nhưng cây lại cần được cung cấp lượng K lớn. Bởi K ảnh hưởng trực tiếp đến sự kiểm soát nước trong quá trình thoát hơi nước. Đồng thời, nó hoạt động như một chất xúc tác trong quá trình tạo thành và dự trữ tinh bột, protein.

Cây trồng thiếu kali thì sẽ trở nên yếu ớt, nhất là phần rễ. Triệu chứng điển hình là mép lá chuyển sang màu nâu và co quắp lại. Tiếp đó, dẫn đến việc cây không thể hấp thu đủ nước để bù lại lượng nước đã thoát hơi qua lá. Có các dạng K chính là K thương mại và K tự nhiên.

• Dạng K thương mại: K thương mại có hàm lượng kali cao, giá rẻ. Tuy nhiên, điểm hạn chế của K thương mại là tại những vùng đất có hàm lượng clo cao thì sẽ dễ dẫn đến ngộ độc clo.
• Dạng K tự nhiên: Thường có trong các loại mùn hữu cơ, phân ngựa, phân trâu, phân cừu và phân gia cầm các loại. Nhược điểm của dạng K tự nhiên là dễ bị rửa trôi nên bạn không được để dưới mưa quá lâu.

1.2. Thành phần trung lượng

Thành phần trung lượng trong phân bón trung vi lượng là những chất dinh dưỡng quan trọng thứ hai đối với cây trồng. Nó cần được bổ sung một lượng vừa phải, không nhiều không ít; gồm có calci (Ca), ma nhê (Mg) và lưu huỳnh (S).

1.2.1. Calci (Ca)

Trong cấu tạo vách tế bào thực vật thì calci chiếm phần lớn. Động vật thiếu Ca thì xương dễ gãy xương, còn cây trồng thiếu Ca sẽ khiến hình dáng cây trở nên xiêu vẹo, tán lá với đầu lá cuốn lại, mép lá cuộn cong. Bên cạnh đó, xuất hiện những đốm nâu hoặc đốm thâm. Nguyên nhân của của tình trạng này có thể là do không cung cấp đủ nước để vận chuyển calci đến các bộ phận của cây. 

• Calci cũng có trong hầu hết các loại mùn hữu cơ đã ủ hoai mục.
• Tất cả các dạng đá vôi thường chứa lượng calci cao. Nên bạn có thể bón vôi cho cây để cung cấp Ca.

1.2.2. Ma nhê (Mg)

Mg trong phân bón đa trung vi lượng là thành phần cấu tạo diệp lục tố. Khi thiếu Mg thì những hợp chất như carotin hoặc xanthophyll được hình thành, khiến phần màu xanh của thực vật sẽ chuyển sang màu cam hoặc vàng. Hiện tượng này bắt đầu từ gân chính của lá và lan dần. Những lá thiếu Mg thường là lá chưa trưởng thành. Mg được cung cấp bởi hóa chất vô cơ như magnesium sulphate hoặc dolomite. 

Khi thiếu Mg sẽ khiến phần màu xanh của thực vật sẽ chuyển sang màu cam hoặc vàng

1.2.3. Lưu huỳnh (S)

Lưu huỳnh là thành phần cấu tạo trong protein và dầu thực vật. Cây trồng thiếu S gây ra vàng lá, làm ngăn cản sự phát triển kích thước của lá hoặc mép lá cuộn tròn lại. Do phần lớn lưu lượng S chiếm ở thành phần muối sulphur hay sulphate trong phân bón hỗn hợp, nguyên liệu hữu cơ và không khí. Cho nên, tình trạng thiếu lưu huỳnh rất ít khi xảy ra nên bạn không cần quá lo lắng.

1.3. Thành phần vi lượng

Nhóm chất thứ 3 trong phân bón đa trung vi lượng là thành phần vi lượng. Đây là những chất mà cây trồng chỉ cần một hàm lượng nhỏ để tăng năng suất, giúp hoa đẹp hơn, trái to hơn. Bên cạnh đó, nhóm vi lượng hoạt động giúp cây hấp thu và sử dụng nguyên tố đa lượng, nguyên tố trung lượng. Gồm có sắt (Fe), đồng (Cu), măng gan (Mn), bor (B), molypden (Mo),…

1.3.1. Sắt (Fe)

Sắt hỗ trợ quá trình thành lập diệp lục tố nên cây thiếu sắt thường dẫn đến hiện tượng vàng lá, tương tự như thiếu Mg hay N. Tuy nhiên, khác với Mg và N, Fe không di chuyển trong thực vật nên vàng lá sẽ xảy ra ở cơ quan còn non đầu tiên. Sắt có trong nhiều loại đất nhưng ở dạng không tan. Cho nên, tình trạng cây thiếu sắt thường gặp phải ở những vùng đất quá kiềm hoặc quá vôi. Giải pháp khắc phục như sau:

• Thực hiện acid hóa đất bằng cách dùng sulphur, than bùn, sulphate aluminum, sulphate sắt.
• Sử dụng sắt dạng chelate bón vào đất hoặc phun qua lá để cung cấp trực tiếp cho thực vật. Dạng chelate có khả năng vận chuyển linh động trong thực vật.

1.3.2. Măng gan (Mn)

Yếu tố vi lượng Mn của phân bón trung vi lượng được biết đến như một chất oxy hóa của thực vật. Biểu hiện thiếu Mn là lá cây hay đốm xám hoặc vàng thẫm ở xung quanh rìa, thường xảy ra trên vùng đất đá vôi. Để khắc phục tình trạng này, bạn cũng thực hiện việc acid hóa đất hoặc sử dụng manganese sulphate là dạng dễ tan để bón vào đất. Ngược lại, cây trồng trên những vùng đất quá acid lại dễ bị ngộ độc Mn, do Mn trở thành dạng hòa tan nhanh.

Mn được biết đến như một chất oxy hóa của cây trồng

1.3.3. Molypden (Mo)

Mặc dù, cây chỉ cần một lượng Mo rất ít, khoảng vài gram trên 1000m2. Thế nhưng, nếu thiếu chất này thì cây sẽ bị biến dạng sinh trưởng, lá bị xoắn, cuống rụng. Trong giai đoạn cây non thì dễ bị chết rễ non. Tình trạng thiếu Mo xảy ra khi đất quá chua sẽ cản trở cây trồng hấp thu Mo hoặc khi bón phân có hàm lượng N và P cao. Cách giải quyết vấn đề là phun sodium molybdate với liều lượng 1 muỗng canh hòa tan với 4.5 lít nước.

1.3.4. Boron (B)

Phân bón vi trung đa lượng là một tổ hợp nhiều nguyên tố khác nhau. Trong đó, B là nguyên tố điều hòa N. Cây thiếu B sẽ thường xuất hiện những phần thối nhũn cùng đốm vàng trên lá, khối u trên da của cây, khiến cây không thể phát triển được nữa. Tương tự như K, B cũng rất dễ bị rửa trôi nên đất dễ rơi vào trạng thái tình B tạm thời sau những đợt mưa kéo dài hoặc khô một cách bất thường.

Cách khắc phục việc thiếu B là bổ sung cho cây trồng sodium borate hoặc borax. Lưu ý, phải cẩn thận khi sử dụng borax. Vì nó dù có thể là yếu tố điều hòa và hỗ trợ cho việc hấp thụ N nhưng cũng có thể trở thành thuốc diệt cỏ, nếu tích tụ một lượng quá lớn. Do đó, không nên sử dụng quá 1 muỗng borax, lượng borax này nên được hòa tan với nước và tưới xuống đất vùng tán lá 12 tháng 1 lần.

Kết luận

Bên trên là tất cả các thông tin mà chúng tôi muốn gửi đến bạn về Phan bón đa trung vi lượng. Mong rằng những thông tin chúng tôi cung cấp sẽ giúp ích cho bạn.